Fikcyjność działalności gospodarczej

W ostatnim czasie wpisów na blogu jest coraz mniej, co spowodowane jest ilością spraw, które trafiają do mojej Kancelarii. Jedną z najliczniejszych „grup” spraw są sprawy dotyczące podlegania ubezpieczeniom społecznym i fikcyjności: zatrudnienia, wynagrodzenia, czy też prowadzenia działalności gospodarczej.

Dzisiejszy wpis będzie poświęcony tej ostatniej, czyli uznaniu przez ZUS Ubezpieczony podjął jedynie szereg działań mających upozorować fakt prowadzenia działalności gospodarczej, a w konsekwencji uzyskanie prawa do wypłaty świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowi ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, a jeżeli nie posiadają innych tytułów do ubezpieczeń, również ubezpieczeniu wypadkowemu oraz na swój wniosek ubezpieczeniu chorobowemu.

Definicję działalności gospodarczej, regulował art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, który definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. W chwili obecnej definicja taka została zawarta w ustawie prawo przedsiębiorców z dnia 6 marca 2018 roku, w art. 3 zgodnie z którym działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Pomimo zmiany ustawy, aktualnym jest orzecznictwo dotyczące podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby prowadzące działalność gospodarczą.

Obowiązek ubezpieczenia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą wynika z faktycznego prowadzenia tej działalności. W wyroku z dnia 25 listopada 2005 r. (I UK 80/05, OSNAPiUS 2006, nr 19-20, poz. 309) Sąd Najwyższy wskazał, iż w przepisie art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych chodzi o faktyczne wykonywanie działalności pozarolniczej, w tym gospodarczej, co oznacza, iż wykonywanie tejże działalności, to rzeczywista działalność o cechach określonych w przywołanym art. 2 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, czyli działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.

Ocena, czy działalność gospodarcza jest wykonywana, należy przede wszystkim do sfery ustaleń faktycznych, a dopiero w następnej kolejności – do ich kwalifikacji prawnej.

Ciągłość, jako cecha działalności gospodarczej oznacza zamiar podmiotu podejmującego i wykonującego działalność gospodarczą, objawiający się w pewnej metodzie postępowania (powtarzalność czynności) właściwej rodzajowi działalności gospodarczej (A. Powałowski, S. Koroluk, Podejmowanie działalności gospodarczej w świetle regulacji prawnych, Bydgoszcz–Gdańsk 2005, s. 37). Nie oznacza to oczywiście utożsamiania ciągłości z koniecznością wykonywania działalności gospodarczej bez przerwy. Z punktu widzenia ciągłości działalności gospodarczej istotny jednak staje się zamiar powtarzalności określonych czynności w celu osiągnięcia dochodu (por. wyrok N SA z dnia 28 kwietnia 2011 r., II OSK 333/11, LEX nr 992553). Ciągłość działalności gospodarczej należy wiązać z regularnie występującymi, powtarzającymi się i trwającymi czynnościami.

W przypadku zakwestionowania przez ZUS faktu prowadzenia działalności gospodarczej niezbędnym będzie złożenie odwołania od decyzji.

W postępowaniu koniecznym będzie wykazania m. in., że podjęto czynności w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej, zarówno te o charakterze stricte organizacyjnym, takie jak zarejestrowanie działalności w odpowiednim rejestrze, zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych, podpisanie umowy w przedmiocie rachunkowości z Kancelarią, reklamowanie swoich usług, zakup środków trwałych, dokonanie zakupów wyposażenia, prowadzenie ewidencji przychodów, jak również czynności polegających na faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej: podpisanie umów, sprzedaż towarów.

Jeszcze raz należy podkreślić, że nie można utożsamiać ciągłości z koniecznością wykonywania działalności gospodarczej bez przerwy. Za prowadzenie działalności uważa się, działalność, która polega zarówno na tworzeniu odpowiednich warunków do jej wykonywania, oczekiwaniu na zamówienie, poszukiwaniu klientów jak i na faktycznym wykonywaniu konkretnej pracy, choćby nawet w niewielkim rozmiarze (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja2006r. I UK 289/05, OSNP2007/11-12/168).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Aby dodać komentarz rozwiąż równanie: *