Zakres pojęcia praca górnicza.

Kinga Matyasik-Ochlust        12 września 2016        Komentarze (0)

Pod pojęciem „pracy górniczej” kryje się kilka problematycznych wątków, wartych rozważenia.

Osoba starająca się aby jej praca została zaliczona do kategorii prac górniczych musi wykazać w pierwszej kolejności, iż zatrudniona była w kopalniach głębinowych, w kopalniach otworowych siarki lub w kopalniach odkrywkowych siarki i węgla brunatnego.

Kolejnym istotnym elementem charakteryzującym wykonywanie pracy górniczej, jest wykonywanie takiej pracy co najmniej w połowie wymiaru czasu pracy.

Oczywiście możliwym jest zaliczenie do kategorii prac górniczych prac o charakterze mieszanym (tj. wykonywanych zarówno pod ziemią i na powierzchni). Praca mieszana stanowi pracę górniczą, jeżeli jest wykonywana pod ziemią co najmniej przez połowę dniówek roboczych. Istotne jest, iż ustawodawca nie wymaga, żeby górnik codziennie przez połowę dnia pracował pod ziemią, zaś drugą połowę na powierzchni. Ważnym jest aby traktując pracę odcinkowo np. podsumowując okres miesięczny można było stwierdzić, iż przynajmniej połowa dniówek przepracowana została pod ziemią.

O uznaniu danej pracy za pracę górniczą  nie decyduje treść umowy o pracę, nazwa stanowiska pracy użyta w świadectwie pracy w szczególnych warunkach, wewnętrzne zarządzenie pracodawcy, protokoły komisji weryfikacyjnej kwalifikujące określone zatrudnienie jako pracę górniczą czy nawet rozporządzenie wykonawcze (tj. rozporządzenie w sprawie pracy górniczej), lecz rodzaj faktycznie wykonywanej pracy odpowiadający wymaganiom ustawowym. Jeżeli ZUS negował będzie wykonywanie pracy górniczej, przed Sądem można będzie wykazywać jej wykonywanie za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych tj. zeznań świadków, dokumentacji osobowej, posiadanych zaświadczeń i uprawnień.

Czy ZUS zapłaci odsetki za zwłokę?

Kinga Matyasik-Ochlust        29 sierpnia 2016        Komentarze (0)

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sąd Okręgowy orzekający w sprawach o przyznanie rent lub emerytur, zobowiązany jest ustalić, czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, o którym mowa w art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Objaśniając sprawę zrozumiałym językiem – Sąd ma obowiązek ustalić czy ZUS zapłaci odsetki za opóźnienie w wypłacie świadczeń.

Zwracam uwagę, żeby dokładnie sprawdzać wyroki uwzględniające odwołania od decyzji ZUS, ponieważ w swojej pracy widywałam, takie które pomijały ten element. Biorąc pod uwagę, że niektóre sprawy mogą toczyć się przed Sądem nawet 2 lata, to kwota odsetek może stanowić dużą wartość.

Odsetki ustawowe należą się od dnia następującego po przewidzianym ustawowo terminie do wydania przez ZUS  decyzji w sprawie.

Emerytura pomostowa.

Kinga Matyasik-Ochlust        22 sierpnia 2016        Komentarze (0)

   Bardzo często rozmawiając o przesłankach warunkujących przyznanie emerytury pomostowej zauważam, iż sformułowania ujęte w ustawie o emeryturach pomostowych, czy też na stronach ZUS, nie są do końca jasne, dlatego dzisiejszy wpis poświęcę objaśnieniu przesłanek warunkujących przyznanie emerytury pomostowej.

Z możliwości przejścia na emeryturę pomostową na ogólnych zasadach może skorzystać pracownik, który spełnia łącznie następujące warunki:

  • urodził się po 31 grudnia 1948 r.,
  • ukończył co najmniej 55 lat (kobieta) lub 60 lat (mężczyzna) – wymóg ukończenia wieku musi być spełniony w dniu złożenia wniosku o emeryturę,
  • udowodnił okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat, – warunkiem jest udowodnienie przynajmniej jednego dnia pracy w warunkach szczególnych, przypadającego przed 1 stycznia 1999 r. wedle starego lub nowego wykazu prac w warunkach szczególnych oraz po 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wymienioną w nowych wykazach prac,
  • posiada okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn – okresy te badane są na dzień składania wniosku o przyznanie emerytury pomostowej;
  • rozwiązał stosunek (stosunki) pracy – w związku z ubieganiem się o emeryturę pomostową.

Należy pamiętać, iż nowy wykaz prac w warunkach szczególnych został ograniczony jedynie do 40 pozycji, obejmujących:

1. Prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla oraz rud metali lub ich wzbogacaniu.

2. Prace udostępniające lub eksploatacyjne związane z urabianiem minerałów skalnych.

3. Prace pod ziemią bezpośrednio przy drążeniu tuneli w górotworze.

4. Prace bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem (żeliwo, staliwo, metale nieżelazne i ich stopy).

5. Prace bezpośrednio przy ręcznej obróbce wykańczającej odlewy: usuwanie elementów układu wlewowego, ścinanie, szlifowanie powierzchni odlewów oraz ich malowanie na gorąco.

6. Prace bezpośrednio przy obsłudze wielkich pieców oraz pieców stalowniczych lub odlewniczych.

7. Prace murarskie bezpośrednio w piecach hutniczych, odlewniczych, bateriach koksowniczych oraz w piecach do produkcji materiałów ceramicznych.

8. Prace bezpośrednio przy ręcznym zestawianiu surowców lub ręcznym formowaniu wyrobów szklanych w hutnictwie szkła.

9. Prace bezpośrednio przy kuciu ręcznym w kuźniach.

10. Prace bezpośrednio przy obsłudze agregatów i urządzeń do produkcji metali nieżelaznych.

11. Prace bezpośrednio przy obsłudze ciągów walcowniczych: przygotowanie, dozorowanie pracy walców lub samotoków, ingerencja przy wypadaniu i zaklinowaniu materiałów.

12. Prace przy obsłudze dźwignic bezpośrednio przy wytapianiu surówki, stopów żelaza lub metali nieżelaznych.

13. Prace bezpośrednio przy produkcji koksu w bateriach koksowniczych.

14. Prace bezpośrednio przy wypychaniu koksu z baterii koksowniczych, gaszeniu lub sortowaniu koksu.

15. Prace bezpośrednio przy produkcji materiałów formierskich lub izolacyjnoegzotermicznych używanych w odlewnictwie i hutnictwie.

16. Prace bezpośrednio przy ręcznym załadunku lub wyładunku pieców komorowych wyrobami ogniotrwałymi.

17. Prace bezpośrednio przy ręcznym załadunku lub rozładunku gorących wyrobów ceramicznych.

18. Prace bezpośrednio przy formowaniu wyrobów ogniotrwałych wielko-gabarytowych przy użyciu ręcznych narzędzi wibracyjnych.

19. Prace przy ręcznym formowaniu, odlewaniu, czyszczeniu lub szkliwieniu wyrobów ceramicznych.

20. Prace nurka lub kesoniarza, prace w komorach hiperbarycznych.

21. Prace fizyczne ciężkie bezpośrednio przy przeładunku w ładowniach statku.

22. Prace rybaków morskich.

23. Prace na statkach żeglugi morskiej.

24. Prace na morskich platformach wiertniczych.

25. Prace w powietrzu wykonywane na statkach powietrznych przez personel pokładowy.

26. Prace bezpośrednio przy obsłudze urządzeń wiertniczych i wydobywczych przy poszukiwaniu złóż ropy naftowej lub gazu ziemnego.

27. Prace bezpośrednio przy obróbce odwiertów w górnictwie otworowym: ropy naftowej lub gazu ziemnego.

28. Prace bezpośrednio przy spawaniu łukowym lub cięciu termicznym w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze, z utrudnioną wentylacją (podwójne dna statków, zbiorniki, rury itp.).

29. Prace bezpośrednio przy malowaniu, nitowaniu lub montowaniu elementów wyposażenia w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze z utrudnioną wentylacją (podwójne dna statków, zbiorniki, rury itp.).

30. Prace wewnątrz cystern, kotłów, a także zbiorników o bardzo małej kubaturze po substancjach niebezpiecznych. 31. Prace przy ręcznym układaniu na gorąco nawierzchni z mieszanek mineralnobitumicznych.

32. Prace bezpośrednio przy przetwórstwie materiałów zawierających azbest lub prace rozbiórkowe związane z ich usuwaniem.

33. Prace garbarskie bezpośrednio przy obróbce mokrych skór.

34. Prace bezpośrednio przy zrywce lub ręcznej ścince drzew przenośną pilarką z piłą łańcuchową.

35. Prace w pomieszczeniach o narzuconej technologią temperaturze powietrza poniżej 0°C.

36. Prace fizyczne ciężkie w podziemnych kanałach ściekowych.

37. Prace tancerzy zawodowych związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym.

38. Prace przy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prace na wysypiskach i wylewiskach nieczystości związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym.

39. Prace przy kuciu ręcznym w kuźniach przemysłowych oraz obsłudze młotów mechanicznych.

40. Prace przy produkcji węglików spiekanych, elektrod, rud i walczaków oraz żelazostopów.

    Niestety, jeżeli po 31 grudnia 2008r. pracowałeś na innym, niż wymienione wyżej stanowisku (nawet jeżeli stanowisko to znajdowało się w wykazie prac szczególnych obowiązującym przed 2008r. ) ZUS nie przyzna Ci emerytury pomostowej.

Emerytura w wieku obniżonym dla stomatologa.

Kinga Matyasik-Ochlust        11 sierpnia 2016        Komentarze (0)

Dział XII załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze – do okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach zalicza prace lekarzy świadczone w określony sposób:

  1. Prace na oddziałach: intensywnej opieki medycznej, anestezjologii, psychiatrycznych i odwykowych, onkologicznych, leczenia oparzeń oraz ostrych zatruć w bezpośrednim kontakcie z pacjentami;
  2. Prace w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych oraz prace lekarzy stomatologów.

Dzisiejszy wpis skupię na pracy lekarzy stomatologów, natomiast zasady określania uprawnień emerytalnych w przypadku wszystkich określonych powyżej dyscyplin medycyny będą podobne.

Emerytura w wieku obniżonym będzie przysługiwała każdemu stomatologowi, który:

Na dzień 1 stycznia 1999r. legitymuje się:

  1.  okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wymiarze 15 lat;
  2.  20-letnim dla kobiet i 25 letnim dla mężczyzna stażem pracy;

Ponadto na dzień złożenia wniosku kobieta stomatolog powinna mieć ukończone 55 lat życia, zaś mężczyzna 60 lat życia.

Zgodnie z § 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze – do okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach można zaliczyć tylko pracę świadczoną jako pracownik, nie zaś wykonywaną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym dentyści prowadzący przed dniem 1 stycznia 1999r. praktykę zawodową tylko w formie własnego gabinetu, nie mogą liczyć na zaliczenie tej pracy do kategorii prac szczególnych   (pomimo, iż wykonywać mogli dokładnie te same czynności, co ich koledzy zatrudnieni w przychodniach).

Jeżeli natomiast lekarz przed 99r. zatrudniony był na pełen etat, natomiast po pracy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przyjmował pacjentów w swoim gabinecie, jak najbardziej spełnia kryteria uprawniające do wcześniejszej emerytury.

Kolejnym utrudnieniem wynikającym ze specyfiki pracy stomatologa było wykonywanie prac w ramach zatrudnienia w kilku podmiotach. Możliwa przecież jest sytuacja, w której lekarz 4 godzinny dziennie pracował w placówce A, natomiast pozostałe 4 godziny w placówce B. Jeżeli łączny wymiar czasu pracy wynosił 1 etat (8 godzin dziennie), świadczona praca winna zostać zaliczona jako wykonywana w warunkach szczególnych.

Po ostatnie należy pamiętać, iż brak dokumentu w postaci świadectwa pracy w warunkach szczególnych sporządzonego na urzędowym formularzu – nie uniemożliwia przejścia na wcześniejszą emeryturę. Świadectwo pracy ma w postępowaniu przed Sądem jedynie walor dokumentu prywatnego, który może zostać zastąpiony przez inne środki dowodowe.

 

Okresy nieskładkowe

Kinga Matyasik-Ochlust        04 sierpnia 2016        Komentarze (0)

W poprzednich wpisach na blogu kilkukrotnie pojawiało się pojęcie „okresów nieskładkowych”, dlatego też dzisiaj chciałabym  wyjaśnić, co należy przez nie rozumieć, bowiem są one niezwykle istotne przy ustalaniu np. prawa do emerytury, czy renty.

W ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych ustawodawca określił, iż okresy nieskładkowe to okresy:

  • nauki w szkole wyższej na jednym kierunku, pod warunkiem ukończenia tej nauki, w wymiarze określonym w programie studiów;
  • studiów doktoranckich i aspirantury naukowej w wymiarze określonym w decyzji o ich utworzeniu;
  • asystenckich studiów przygotowawczych;
  • dokształcania zawodowego lekarzy w klinikach akademii medycznych i oddziałach instytutów naukowych w charakterze wolontariusza – w granicach do 1 roku;
  • pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wypłaconego na podstawie przepisów Kodeksu pracy;
  • pobierania zasiłku chorobowego, opiekuńczego, przedemerytalnego;
  • pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, przedemerytalnego;
  • pobierania zasiłku chorobowego i opiekuńczego oraz świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu obowiązku ubezpieczenia;
  • pobierania renty chorobowej po ustaniu zatrudnienia w wymiarze czasu pracy nie niższym niż połowa obowiązującego w danym zawodzie lub po ustaniu obowiązku ubezpieczenia społecznego z innego tytułu;
  •  niewykonywania pracy po ustaniu zatrudnienia, jeżeli za te okresy, na podstawie przepisów Kodeksu pracy, zostało wypłacone odszkodowanie;
  • przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie
  • bezpłatnych urlopów dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych oraz okresy niewykonywania pracy – z powodu opieki nad dzieckiem:
  • przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy opieki pielęgnacyjnej nad inwalidą wojennym;
  • przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy niewykonywania pracy, w granicach do 6 lat, spowodowane koniecznością opieki nad innym niż dziecko członkiem rodziny zaliczonym do I grupy inwalidów lub uznanym za całkowicie niezdolnego do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo uznanym za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym, sprawowanej przez członka jego rodziny w wieku powyżej 16 lat, który w okresie sprawowania opieki nie osiągnął przychodu przekraczającego miesięcznie połowę najniższego wynagrodzenia;
  •  urlopu bezpłatnego oraz przerw w zatrudnieniu w razie nieudzielenia urlopu bezpłatnego małżonkom pracowników skierowanych do pracy w przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych, w stałych przedstawicielstwach przy Organizacji Narodów Zjednoczonych i w innych misjach specjalnych za granicą, w instytutach, ośrodkach informacji i kultury za granicą;
  • udokumentowanej niezdolności do pracy, za które wypłacone zostały z Funduszu Pracy zasiłki dla bezrobotnych, zasiłki szkoleniowe lub stypendia.

Proszę pamiętać o najważniejszej kwestii, iż przy ustalaniu prawa do emerytury i renty oraz obliczaniu ich wysokości okresy nieskładkowe uwzględnia się w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych, (o których w kolejnych wpisach).