Dokumenty on-line - odwołania od decyzji ZUS
Kontrola ZUS

Co jeśli kontrola ZUS nie zastanie mnie w domu?

Zgodnie z art. 68 ustawy zasiłkowej – Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz pracodawca są uprawnieni do kontrolowania ubezpieczonych co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem oraz są upoważnieni do formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich. Takie same zasady dotyczą kontroli świadczenia rehabilitacyjnego.

Kontrola zwolnień lekarskich obejmuje sprawdzenie, czy:

  1. druk zwolnienia lekarskiego jest autentyczny i został rzeczywiście wystawiony przez podpisanego lekarza (kontrola formalna);
  2. pracownik wykorzystuje zwolnienie lekarskie zgodnie z jego przeznaczeniem (kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy).

Kontrola prawidłowości wykorzystywania przez ubezpieczonych zwolnień lekarskich od pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny (zasiłek opiekuńczy) polega na ustaleniu, czy:

  1. ubezpieczony nie wykonuje pracy zarobkowej,
  2. ubezpieczony nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego od pracy niezgodnie z jego celem,
  3. poza ubezpieczonym nie ma innych członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, mogących zapewnić opiekę; nie dotyczy to sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat.

Uprawnienia pracodawców do kontroli zwolnień lekarskich zależą od liczby ubezpieczonych zgłaszanych przez pracodawców do ubezpieczenia chorobowego. Kontrolować pracownika ma prawo pracodawca, który zatrudnia 20 i więcej pracowników, bowiem to na nim ciąży obowiązek wypłaty zasiłków. W przypadku mniejszych podmiotów kontrole przeprowadzane są przez inspektorów kontroli ZUS w własnej inicjatywy lub na wniosek pracodawcy, który poweźmie wątpliwość w przedmiocie prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego przez swojego podwładnego.

Kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego polega na ustaleniu, czy pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim nie wykonuje pracy zarobkowej lub nie wykorzystuje zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem.

Kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy może przeprowadzać w:

  • miejscu pracy lub w miejscu prowadzenia działalności pozarolniczej (w przypadku, gdy pracodawca posiada informacje, że pracownik jest również zatrudniony u innego pracodawcy, wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia na rzecz innego podmiotu albo równocześnie prowadzi działalność pozarolniczą),
  • miejscu zamieszkania,
  • miejscu czasowego pobytu (adres pobytu w okresie orzeczonej niezdolności do pracy podawany jest w zaświadczeniu lekarskim),
  • innym miejscu, jeśli z posiadanych informacji wynika, że jest to celowe.
Zgodnie z przepisami kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy powinna być dokonywana w miarę potrzeby, bez ustalania z góry stałych jej terminów, a nasilana szczególnie w okresach, w których występuje zwiększona absencja z powodu choroby lub sprawowania opieki.
Kontroler zobowiązany jest posiadać ze sobą upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, uprawniającego do wykonywania kontroli również w miejscu zamieszkania, miejscu czasowego pobytu lub miejscu zatrudnienia osoby kontrolowanej.

Kto narażony jest na kontrolę zwolnienia lekarskiego w domu?

 

Na kontrolę szczególnie narażone są osoby od dłuższego czasu korzystające z zasiłków z ubezpieczenia społecznego, zwłaszcza w sytuacji występowania naprzemiennie różnych rodzajów schorzeń, które uzasadniają korzystanie z L4 przez okres dłuższy niż 182 dni w roku.

Do grupy ryzyka zaliczam również przedsiębiorców z zadeklarowaną podwyższoną podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, oraz pracowników którzy rozchorowali się w krótkim okresie od podjęcia zatrudnienia lub uzyskania podwyżki.

 

Co jeśli kontrola ZUS nie zastanie nas w domu?

 

W razie stwierdzenia w trakcie kontroli uchybień w wykorzystywaniu zwolnienia lekarskiego, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego od pracy. Protokół należy przedłożyć ubezpieczonemu w celu wniesienia przez niego uwag.

 

Wątpliwości, czy zwolnienie lekarskie od pracy wykorzystywane było niezgodnie z jego celem, rozstrzyga właściwa jednostka organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, uzyskując w miarę potrzeby opinię lekarza leczącego, i wydaje w razie sporu decyzję, od której przysługują środki odwoławcze. Mowa tutaj o decyzji o odmowie prawa do zasiłku i ewentualnie jego zwrotu (jeżeli został już wypłacony).

 

Więcej we wpisie: Kiedy ZUS może żądać zwrotu zasiłku ? 

 

Czy podczas L4 można wychodzić z domu?

 

O tej okoliczności decyduje treść wystawionego zwolnienia lekarskiego. “Kod 1” oznacza, że trzeba leżeć w domu i nigdzie nie można wychodzić. “Kod 2” zaś oznacza, że pracownik może chodzić.

Z godnie z treścią wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 12 listopada 2002 r. sygn. akt: III AUa 3189/01:

“Adnotacja na zwolnieniu lekarskim o treści: “pacjent może chodzić” nie usprawiedliwia wykonywania pracy przez pracownika, którego taka adnotacja dotyczy. Taki zapis upoważnia go jedynie do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego, np. poruszanie się po mieszkaniu, udanie się na zabieg czy kontrolę lekarską”.

Zgodnie z orzecznictwem sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego w żadnym przypadku zaświadczenie lekarskie nie może zostać udzielone osobie zdrowej i uzasadniać prowadzenia normalnego trybu życia .

Nawet w ciąży L4 nie jest udzielane celem podtrzymania istniejącego dobrostanu, a nawet osobie chorej, gdy jej choroba nie wpływa na zdolność do pracy. Samo bowiem „bycie w ciąży” nie jest przecież i nie może być chorobą, gdy brak jest jakichkolwiek naruszeń sprawności organizmu.

Za wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem może zostać uznany wyjazd na wakacje, czy też zrobienie remontu w domu.

 

Co w przypadku, gdy na L4 wskazany jest niewłaściwy adres?

 

Zgodnie z art. 59 ustawy zasiłkowej – Ubezpieczony jest zobowiązany podać wystawiającemu zaświadczenie lekarskie adres pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy, jeżeli adres udostępniony na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie lub znajdujący się w dokumentacji medycznej ubezpieczonego różni się od adresu pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy.

Ponadto ubezpieczony jest zobowiązany poinformować płatnika składek oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych o zmianie adresu pobytu, w trakcie niezdolności do pracy, nie później niż w ciągu 3 dni od wystąpienia tej okoliczności.

Czy ktoś słyszał o tych przepisach? ZUS nie prowadzi raczej polityki informacyjnej.

Teraz opiszę jak wygląda to w praktyce. Idziemy do lekarza u którego leczymy się od kilku lat. W karcie pacjenta wskazany jest nasz adres zameldowania przepisany z dowodu osobistego. Między czasie przeprowadzamy się, przy okazji którejś z wizyt powiadamiamy lekarza o zmianie miejsca zamieszkania. Lekarz wypisując druk zwolnienia sięga do karty, przepisuje adres (nieaktualny).  

Tymczasem w razie wysłania przez ZUS na adres podany w druku ZLA wezwania do stawienia się gabinecie lekarza orzecznika ZUS, który będzie kontrolował czy chorujemy i nieodebraniu korespondencji, ZUS wyda decyzję o odmowie prawa do zasiłku i jedyną drogą na zmianę takiej decyzji będzie złożenie odwołania do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.

Porady prawne ZUS on-line
Tagi
Pokaż więcej
Dokumenty on-line - odwołania od decyzji ZUS

Kinga Matyasik-Ochlust

Jestem radcą prawnym i od 2009 roku prowadzę działalność na obszarze całej Polski walcząc przed Sądami w sprawach o emerytury, renty, zasiłki, świadczenia przedemerytalne, jak również o zaległe składki na ubezpieczenie. Dzięki dziesiątkom przeprowadzonych spraw, jestem w stanie wspomóc swoich klientów doświadczeniem nabytym w procesach, jak również znaleźć racjonalne argumenty na przeciwstawienie się bezzasadnym odmowom w decyzjach dotyczących przyznania gwarantowanych świadczeń.

Podobne artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Aby dodać komentarz rozwiąż równanie: *

Close